Historia

Pod panowaniem Askańczyków

Margrabiowie brandenburscy planowali założenie nowego klasztoru w regionie Uckermark jako klasztoru reprezentacyjnego i popierali w związku z tym utworzenie filii opactwa Lehnin. Jednakże zanim nastąpiła budowa klasztoru w obecnym miejscu w Chorin, rozpoczęto w 1258 roku wznoszenie opactwa w Mariensee nad jeziorem Parsteiner. Ze względu jednak na fakt, że położenie to okazało się niekorzystne dla rozwoju gospodarki, margrabiowie Johann II, Otto IV i Konrad zgodzili się w 1273 roku na przeniesienie klasztoru do Chorin.

Posiadłość klasztorna rozciągała się na 13 wsi wraz z patronatem kościelnym i na kilka gospodarstw ziemskich. Praca w gospodarstwach, którą zajmowali się konwersi i która opierała się głównie na uprawie roli i hodowli bydła, pozwoliła klasztorowi na samowystarczalność gospodarczą. We wsiach stawiano natomiast na rentę feudalną.

Od roku 1421 własnością klasztoru było także małe miasto Niederfinow. Ponadto posiadał on dwory miejskie w Angermünde i Oderbergu, jak i dwór opata w Berlinie.

W centrum wydarzeń politycznych

Za sprawą położenia w regionie przygranicznym oraz pozycji opactwa jako reprezentacyjnego klasztoru Askańczyków Chorin często znajdował się w centrum konfliktów i wydarzeń politycznych. Po wymarciu dynastii w 1320 (1319) roku stosunki z kolejnymi margrabiami były często napięte. Klasztor został przykładowo wciągnięty w 1348 roku w konflikt pomiędzy margrabią Ludwikiem Starszym a „fałszywym Waldemarem”. Waldemar, podający się za nieżyjącego margrabiego brandenburskiego o tym samym imieniu wkroczył do Marchii Wkrzańskiej, mając wsparcie cesarza Karola IV i Meklemburczyków. Konwent musiał w tej sytuacji uznać Waldemara za nowego margrabię. Po tym jednak, jak w 1349 roku sytuacja polityczna się rozluźniła, ponownie odwrócił się do niego plecami.

Choryńscy opaci pełnili od połowy XV wieku funkcje doradców na dworze książęcym i przejmowali zadania dyplomatyczne. Ponadto klasztor brał udział w założeniu Brandenburskiego Uniwersytetu Krajowego Alma Mater Viadrina we Frankfurcie nad Odrą (Brandenburgische Landesuniversität Alma Mater Viadrina in Frankfurt an der Oder) oraz w budowie książęcego pałacu w Cölln nad Sprewą.

W latach 30 XVI wieku braci zakonni zaczęli odczuwać skutki reformacji – zostali zmuszeni do sprzedaży kilku posiadłości klasztornych, przy czym konwent nie był już wówczas w komplecie. Pomiędzy rokiem 1452 a 1543 klasztor został oficjalnie rozwiązany przez Joachima II Hektora i przekształcony w dobra kameralne.

Prace konserwatorskie

Przed rokiem 1810, kiedy Friedrich Schinkel rozpoczął prace konserwatorskie, wiele z oryginalnych budynków podupadało. Już w pierwszej połowie XIX wieku przygotowano pierwsze rysunki i przeprowadzano badania archeologiczne. Jednocześnie rozebrano jednakże część zabudowań, a kompleks uzupełniono elementami neogotyckimi. Prace były kontynuowane do 1928, kiedy to Paul Eichholz i Walther Schleyer przeprowadzili inwentaryzację zabytków oraz badania architektoniczne. Od roku 1954 ruiny klasztoru znajdują się pod opieką konserwatorską, a na ich terenie prowadzone są intensywne wykopaliska archeologiczne i prace restauratorskie.

Bibliografia (kliknij)
  • Günther BITTNER, Chorin – Gestallt und Geschichte eines ehemaligen Zisterzienserklosters, Leipzig 1980.
  • Roland FRÖHLICH, Die Zisterzienser und ihre Weinberge in Brandenburg, Berlin 2010.
  • Christian GAHLBECK, Getraud Eva SCHRAGE, Chorin. Zisterzienser [w:] Heinz-Dieter HEIMANN, Klaus NEITMANN, Winfried SCHICH (red.), Brandenburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts, t. 1, Berlin 2007, s. 329–353.